Artykuły

Pytanie:
"Jestem pielęgniarką zabiegową. Ze względu na charakter mojej pracy czasami dochodzi do zranień ostrymi narzędziami medycznymi. Ostatnio podczas wykonywania obowiązków zawodowych doszło u mnie do zakłucia. Okazało się, że pacjent, od którego pochodził materiał biologiczny, jest zakażony wirusem HIV. Obecnie czekam na wyniki badań. Czy jeżeli okaże się, że zaraziłam się wirusem HIV, będzie to wypadek przy pracy zakwalifikowany jako ciężki?"

Odpowiedź:

Specjalista ds. bezpieczeństwa i higieny pracy z wieloletnim doświadczeniem w podmiotach leczniczych.

Zakażenie HIV będące następstwem ekspozycji zawodowej może być podstawą do zakwalifikowania zdarzenia jako ciężkiego wypadku przy pracy. Nie oznacza to jednak, że każde zakłucie igłą lub zranienie ostrym narzędziem automatycznie jest ciężkim wypadkiem.W takiej sytuacji kluczowe znaczenie ma przede wszystkim skutek zdrowotny zdarzenia.

Przepisy dotyczące wypadków przy pracy przewidują, że za ciężki wypadek przy pracy uznaje się między innymi taki wypadek, którego skutkiem jest ciężkie uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, w tym choroba nieuleczalna albo zagrażająca życiu.

Dlatego w przypadku pielęgniarki, która podczas pracy zakłuła się igłą lub innym ostrym narzędziem zanieczyszczonym materiałem biologicznym, a następnie doszło do zakażenia HIV, możliwe jest rozpatrywanie takiego zdarzenia jako ciężkiego wypadku przy pracy.

Samo zakłucie igłą nie oznacza jeszcze ciężkiego wypadku

Ekspozycja zawodowa nie jest równoznaczna z zakażeniem. Samo zranienie ostrym narzędziem, nawet jeżeli doszło do kontaktu z krwią lub innym potencjalnie zakaźnym materiałem biologicznym, nie przesądza jeszcze o tym, że pracownik doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Jeżeli pielęgniarka została zakłuta igłą używaną podczas udzielania świadczenia zdrowotnego, konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania poekspozycyjnego i ocena ryzyka zakażenia. Dopiero potwierdzenie zakażenia oraz ocena jego następstw zdrowotnych mogą mieć znaczenie dla kwalifikacji wypadku jako ciężkiego.

Kto decyduje, czy zakażenie może być uznane za chorobę nieuleczalną lub zagrażającą życiu?

W tym zakresie nie wystarczy sama ocena pracodawcy, zespołu powypadkowego czy osoby zajmującej się BHP.

Czy doszło do zakażenia oraz jaki charakter ma stwierdzona choroba, powinno zostać ustalone na podstawie wiedzy medycznej przez lekarza. Oznacza to, że w przypadku oczekiwania na wyniki badań nie można jeszcze przesądzić, że doszło do ciężkiego wypadku przy pracy.

Co zrobić po zakłuciu igłą lub innym ostrym narzędziem?

Zranienie ostrym narzędziem medycznym, któremu towarzyszy kontakt z krwią lub innym potencjalnie zakaźnym materiałem biologicznym, wymaga niezwłocznego zgłoszenia i uruchomienia procedury poekspozycyjnej. Pracownik powinien zgłosić zranienie pracodawcy lub osobie wykonującej zadania służby BHP. Pracodawca powinien natomiast zbadać przyczyny i okoliczności zranienia oraz - w przypadku ekspozycji na krew lub inny potencjalnie zakaźny materiał biologiczny - poinformować lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Procedura poekspozycyjna ma ogromne znaczenie

W podmiotach leczniczych powinna funkcjonować procedura postępowania poekspozycyjnego, która umożliwia szybkie udzielenie pomocy medycznej i podjęcie działań ograniczających skutki narażenia.

Po zakłuciu igłą nie należy czekać z podjęciem działań do momentu pojawienia się objawów czy uzyskania wszystkich wyników. Postępowanie poekspozycyjne powinno zostać uruchomione niezwłocznie.

Czy zakażenie HIV po zakłuciu igłą jest ciężkim wypadkiem przy pracy?

Może nim być, ale nie można tego stwierdzić wyłącznie na podstawie samego zakłucia lub ekspozycji na materiał biologiczny.

Jeżeli w wyniku zdarzenia doszło do zakażenia HIV, konieczna jest ocena skutków zdrowotnych tego zakażenia. Ostateczna ocena charakteru choroby należy do lekarza.

Uwaga: Powyższy materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani medycznej. Ostateczna kwalifikacja konkretnego zdarzenia wymaga oceny jego okoliczności oraz następstw zdrowotnych.

Jeśli potrzebujesz szkolenia BHP online dla pracowników sprawdź naszą stronę. 
Organizujemy szkolenia wstępne i okresowe BHP dla firm oraz instytucji w atrakcyjnych pakietach cenowych.