Artykuły

Pytanie

"Pracuję na oddziale zabiegowym, gdzie podczas zabiegów używana jest diatermia chirurgiczna. Ostatnio koleżanka powiedziała mi, że urządzenia tego typu wytwarzają pole elektromagnetyczne, które może być szkodliwe dla zdrowia, a nawet rakotwórcze. Nie wiem, czy rzeczywiście jest się czego obawiać. Jakie warunki BHP powinny być zapewnione podczas pracy w polu elektromagnetycznym?"

Ekspert odpowiada:
Specjalista ds. bezpieczeństwa i higieny pracy z wieloletnim doświadczeniem w podmiotach leczniczych.

To pytanie pojawia się bardzo często podczas szkoleń BHP dla personelu medycznego. Wiele osób pracujących w szpitalach, przychodniach czy gabinetach rehabilitacyjnych korzysta z urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, ale nie zawsze wie, jakie obowiązki ciążą na pracodawcy i jakie prawa przysługują pracownikowi.

Do urządzeń wytwarzających pole elektromagnetyczne należą między innymi:

• diatermia chirurgiczna,
• diatermia rehabilitacyjna,
• aparaty do magnetoterapii,
• rezonans magnetyczny (MRI),
• inne urządzenia wykorzystywane w diagnostyce i leczeniu.

Każde z tych urządzeń emituje pole elektromagnetyczne o innym natężeniu i częstotliwości. Nie oznacza to jednak, że praca przy takim urządzeniu zawsze stanowi zagrożenie dla zdrowia. O poziomie ryzyka decyduje przede wszystkim wartość pola elektromagnetycznego, czas przebywania w jego zasięgu oraz odległość od źródła emisji.

Czy pole elektromagnetyczne jest szkodliwe dla zdrowia?

Odpowiedź brzmi: tak, pole elektromagnetyczne może oddziaływać na organizm człowieka, jednak wpływ ten zależy przede wszystkim od poziomu ekspozycji, częstotliwości pola, czasu przebywania w jego zasięgu oraz rodzaju wykorzystywanego urządzenia. Dlatego właśnie przepisy BHP wymagają oceny ryzyka zawodowego i stosowania odpowiednich środków ochrony.

Przy wysokich poziomach ekspozycji mogą występować tzw. bezpośrednie skutki biofizyczne, do których zalicza się między innymi:

• zawroty głowy,
• zaburzenia równowagi,
• uczucie mrowienia lub drętwienia kończyn,
• pobudzenie nerwów i mięśni,
• powstawanie prądów indukowanych w organizmie,
• nagrzewanie tkanek w przypadku niektórych zakresów częstotliwości.

Szczególną ostrożność należy zachować również w przypadku osób posiadających aktywne implanty medyczne, takie jak rozruszniki serca czy neurostymulatory, ponieważ silne pola elektromagnetyczne mogą zakłócać ich prawidłowe działanie.

Często pojawia się również pytanie, czy pole elektromagnetyczne jest rakotwórcze. Obecnie nie ma wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających, że narażenie zawodowe na pola elektromagnetyczne, przy zachowaniu obowiązujących limitów określonych w przepisach, powoduje rozwój nowotworów. Dlatego obowiązujące wymagania BHP koncentrują się przede wszystkim na zapobieganiu potwierdzonym skutkom bezpośrednim wynikającym z nadmiernej ekspozycji oraz na utrzymaniu narażenia pracowników poniżej dopuszczalnych poziomów.

Jakie obowiązki ma pracodawca w zakresie pól elektromagnetycznych?

Przepisy nakładają na pracodawcę szereg obowiązków. Powinien on przede wszystkim:

• przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego dla stanowisk pracy narażonych na pole elektromagnetyczne,
• zapewnić wykonanie pomiarów pól elektromagnetycznych, jeżeli wymagają tego przepisy i charakter stanowiska,
• zapoznać pracowników z wynikami pomiarów oraz wyjaśnić ich znaczenie,
• wyznaczyć i oznakować strefy ochronne wokół źródeł pola elektromagnetycznego,
• ograniczać narażenie pracowników poprzez odpowiednie rozwiązania organizacyjne i techniczne,
• przeszkolić personel medyczny z zasad bezpiecznej pracy.

Czy pracownik powinien mieć badania do pracy w polu elektromagnetycznym?

Tak. Pracownicy wykonujący pracę w narażeniu na pole elektromagnetyczne powinni posiadać aktualne orzeczenie lekarza medycyny pracy. Lekarz wydaje je na podstawie skierowania, w którym pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe występujące na stanowisku pracy, w tym narażenie na pole elektromagnetyczne.

Co powinien wiedzieć pracownik wykonujący pracę przy diatermii lub rezonansie magnetycznym?

Każdy pracownik powinien wiedzieć:

• jakie urządzenia emitują pole elektromagnetyczne,
• gdzie znajdują się strefy ochronne,
• jakie są zasady bezpiecznej pracy,
• jakie środki ostrożności należy stosować,
• jakie zagrożenia wynikają z pracy przy urządzeniach medycznych emitujących pole elektromagnetyczne.

Świadomość zagrożeń oraz znajomość obowiązujących procedur znacząco zwiększają bezpieczeństwo personelu medycznego.

Szkolenia BHP dla personelu medycznego – dlaczego są tak ważne?

Szkolenie BHP w branży medycznej powinno obejmować nie tylko podstawowe przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ale również zagadnienia związane z pracą przy urządzeniach emitujących pole elektromagnetyczne. Dotyczy to między innymi bloków operacyjnych, pracowni rezonansu magnetycznego, gabinetów rehabilitacyjnych oraz innych miejsc, w których wykorzystywana jest specjalistyczna aparatura medyczna.

Podczas naszych szkoleń BHP dla szpitali, przychodni i gabinetów medycznych wyjaśniamy, jak prawidłowo przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego, interpretować wyniki pomiarów pól elektromagnetycznych oraz organizować bezpieczne stanowiska pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Dzięki temu pracodawcy spełniają wymagania prawa, a personel medyczny może wykonywać swoją pracę bezpiecznie i świadomie.

Jeśli potrzebujesz szkolenia BHP online dla pracowników sprawdź naszą stronę. 
Organizujemy szkolenia wstępne i okresowe BHP dla firm oraz instytucji w atrakcyjnych pakietach cenowych.