Artykuły

„Czy szkolenie okresowe BHP dla opiekuna medycznego można przeprowadzić online, w formie samokształcenia kierowanego? Przecież jest to praca o charakterze fizycznym. Czy pracownik musi być obecny na szkoleniu stacjonarnie?

Odpowiedź:

Specjalista ds. bezpieczeństwa i higieny pracy z wieloletnim doświadczeniem w podmiotach leczniczych.

To pytanie pojawia się bardzo często, szczególnie w placówkach medycznych, opiekuńczych i innych miejscach, w których pracownicy wykonują pracę wymagającą wysiłku fizycznego, pomagają pacjentom lub podopiecznym w przemieszczaniu się, wykonują czynności pielęgnacyjne czy pracują w bezpośrednim kontakcie z osobą wymagającą opieki. 

Najważniejsze jest to, do jakiej grupy pracowników należy dane stanowisko. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, pracowników kwalifikuje się do odpowiednich grup, dla których przepisy przewidują określone formy i częstotliwość szkoleń okresowych.

W § 14 ust. 2 rozporządzenia wymieniono m.in. pracowników zatrudnionych na stanowiskach administracyjno-biurowych, a także pracowników niewymienionych w pozostałych punktach, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

I właśnie ta ostatnia kategoria może mieć znaczenie w przypadku wielu stanowisk, na których zatrudnieni są opiekunowie medyczni. Kwalifikacji dokonuje się z uwzględnieniem rzeczywiście wykonywanej pracy, charakteru stanowiska oraz występujących na nim zagrożeń.

Czy opiekun medyczny musi odbywać szkolenie stacjonarnie?

Nie zawsze. Jeżeli dane stanowisko zostanie zakwalifikowane do grupy pracowników, o której mowa w § 14 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia szkolenia okresowego w jednej z trzech form:

• kursu,
• seminarium,
• samokształcenia kierowanego.

Oznacza to, że przepisy nie wymagają w takim przypadku, aby pracownik fizycznie siedział w sali szkoleniowej przez cały czas trwania szkolenia.

Samokształcenie kierowane może być realizowane z wykorzystaniem internetu. Rozporządzenie definiuje tę formę jako szkolenie umożliwiające uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności z zakresu BHP na podstawie materiałów przekazanych przez organizatora, w szczególności przy zastosowaniu internetu, przy jednoczesnym zapewnieniu możliwości konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców.

Dlatego szkolenie online może być prawidłową formą realizacji szkolenia okresowego BHP również dla opiekuna medycznego o ile stanowisko zostało prawidłowo zakwalifikowane do grupy, dla której przepisy dopuszczają samokształcenie kierowane.
 

Co z częstotliwością szkolenia?

Jeżeli pracownik został zakwalifikowany do grupy wskazanej w § 14 ust. 2 pkt 6, jego szkolenie okresowe powinno być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na 5 lat. Przepisy przewidują dla tej grupy możliwość wyboru pomiędzy kursem, seminarium a samokształceniem kierowanym.

Warto przy tym pamiętać, że 5 lat to minimalna częstotliwość wynikająca z rozporządzenia, a nie oznacza to, że pracodawca nie może zorganizować szkolenia wcześniej, jeżeli uzna to za potrzebne ze względu na warunki pracy lub występujące zagrożenia.

Czy szkolenie online musi spełniać określone wymagania?

Tak. Nie każde obejrzenie kilku filmów w internecie i rozwiązanie prostego testu będzie automatycznie oznaczało prawidłowo przeprowadzone szkolenie okresowe BHP.

Samokształcenie kierowane powinno być zorganizowane zgodnie z wymaganiami rozporządzenia. Uczestnik powinien mieć dostęp do materiałów pozwalających na przyswojenie wiedzy objętej programem szkolenia, a organizator powinien zapewnić możliwość konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców. Szkolenie okresowe kończy się również egzaminem sprawdzającym przyswojenie wiedzy i umiejętności objętych programem.

Decydujące znaczenie ma prawidłowe zakwalifikowanie stanowiska do grupy pracowników określonej w rozporządzeniu.

Jeżeli opiekun medyczny jest pracownikiem należącym do grupy wskazanej w § 14 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, szkolenie okresowe może zostać przeprowadzone w formie samokształcenia kierowanego, a więc również z wykorzystaniem internetu. W takim przypadku nie ma obowiązku, aby szkolenie odbywało się wyłącznie poprzez fizyczną obecność pracownika w sali szkoleniowej.

Przed wyborem formy szkolenia zawsze warto zacząć od prawidłowej kwalifikacji stanowiska, a dopiero później ustalać, czy szkolenie może być przeprowadzone online.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2024 r. poz. 1327